U okviru međunarodnog projekta LEVERS tokom 2025. godine realizovan je niz edukativnih radionica i prostornih intervencija posvećenih urbanim oprašivačima i biodiverzitetu, sa decom predškolskog i mlađeg školskog uzrasta u Beogradu i drugim sredinama u Srbiji.
Centar za promociju nauke je realizovao nekoliko radionica za decu predškolskog uzrasta u saradnji s vrtićem „Leptirić“, PU „Dečji dani“, i sa partnerima na projektu okupljenim u svojevrsnoj obrazovnoj inicijativi Learning Venture.
U aprilu su predškolci iz vrtića „Leptirić“ posetili Medonosni vrt Silosi u Beogradu. Radionica je održana u prostoru urbane zelene celine razvijene 2022. godine u okviru revitalizacije kompleksa Silosi, koju su pokrenuli braća Marešić, osnivači BeeCenter-a. Medonosni vrt obuhvata više od dvadeset košnica i veliki broj medonosnih biljaka i predstavlja mesto proizvodnje urbanog meda sa šireg područja centralnih gradskih zona.
Tokom radionice predškolci su se kroz praktične aktivnosti upoznali sa životom pčela i drugih oprašivača, organizacijom košnice, ulogama pojedinih jedinki, kao i sa procesima oprašivanja i nastanka pčelinjih proizvoda. Poseban deo programa bio je posvećen razumevanju odnosa između oprašivača, ekosistema i proizvodnje hrane u urbanom okruženju. Radionica je uključivala i degustaciju različitih vrsta meda, uključujući urbani med lokalnog brenda MadMed, kao i edukativne pakete za učesnike.
Edukativni rad sa predškolcima nastavljen je tokom maja u vrtiću „Leptirić“, gde je održana radionica posvećena raznovrsnosti pčela, sa fokusom na solitarne vrste. Radionicu je vodila dr Jovana Dubajić, doktor ekoloških nauka i profesorka Biološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu. Kroz aktivnosti prilagođene uzrastu, deca su se upoznala sa razlikama između društvenih i solitarnih oprašivača, kao i sa ulogom hotela za insekte u podršci urbanom biodiverzitetu. U okviru narednih aktivnosti projekta hotela za insekte je postavljen u dvorištu vrtića u saradnji s ekspertima organizacije Ekonaut. U programu realizovanom u vrtiću „Leptirić” učestvovao je i lokalni brend prirodne kozmetike Koozmetik, koji je predstavio primenu pčelinjeg voska u izradi kozmetičkih proizvoda, kao primerom povezivanja prirodnih materijala, nauke i svakodnevne upotrebe.
Tokom juna održana je radionica realizovana u saradnji sa organizacijom Ekonaut, koju je vodila Sabina Kerić. Kroz aktivnosti prilagođene predškolskom uzrastu, deca su se upoznala sa biljkama koje rastu u gradu i njihovom ulogom u privlačenju pčela i drugih oprašivača, kao i sa značajem zelenih površina za život u urbanom okruženju.
Aktivnosti projekta nastavljene su i tokom jeseni. U okviru 10. art+science festivala Centra za promociju nauke, u Medonosnom vrtu Silosi održana je radionica „Magični svet pčela“ za decu uzrasta od 6 do 10 godina, u saradnji sa organizacijom BeeCenter. Tokom oktobra i novembra realizovane su i četiri prostorne intervencije u tri predškolske ustanove u Beogradu i u Osnovnoj školi „Ujedinjene nacije“, koje su obuhvatile postavljanje elemenata za učenje i igru, uključujući baštenske leje, taktilne staze i hotele za insekte. Intervencije je realizovala organizacija Ekonaut.
Projekat LEVERS obuhvatio je i aktivnosti van Beograda. Tokom decembra je u osnovnoj školi „Petefi brigada“ u Kuli, održana je radionica o urbanim oprašivačima i postavljen hotel za insekte, o kome će se u narednom periodu brinuti učenici i nastavno osoblje kroz nastavne i edukativne aktivnosti.
Centar za promociju nauke (CPN) objavio je dve nove edukativne brošure posvećene urbanim oprašivačima, medonosnim pčelama i klimatskoj pravdi.
Foto: Marko Risović
